Αξιολόγηση+και+Ευχρηστία

= __//**Αξιολόγηση**//__ =
 * __**//Στόχοι://**__ **//Οι στόχοι της αξιολόγηση είναι κατά κύριο λόγο 3://**
 * 1) //Η διεξοδική αλλά και η επιμέρους αξιολόγηση του συστήματος και των υποσυστημάτων του.//
 * 2) //Ο έλεγχος της αποδοτικότητας της διεπιφάνειας του συστήματος από τον τελικό χρήστη.//
 * 3) //Ο προσδιορισμός και η συγκεκριμενοποίηση των προβλημάτων του συστήματος από την χρήση του σε συγκεκριμένο πλαίσιο.//

Η αξιολόγηση ενός ιστότοπου κατά κύριο λόγο έχει σαν σκοπό τη τελειοποίηση της σχεδίασης της διεπαφής χρήσης και στρέφεται κυρίως στην αξιολόγηση της ευχρηστίας του ιστότοπου. Επιπλέον, συμβάλει στη βελτίωση της επικοινωνίας χρήστη και υπολογιστή όπου μέσω της βοήθειας του πρώτου επιτυγχάνεται η σωστή σχεδίαση εύχρηστων και εργονομικών συστημάτων που να στοχεύουν στη κάλυψη των ανθρώπινων αναγκών. Αν μπορούσαμε να χωρίσουμε την αξιολόγηση σε φάσεις αυτές θα ήταν οι εξής ακόλουθες:
 * __**//Σκοποί://**__
 * **//__Φάσεις Αξιολόγησης:__//**
 * 1) //Διαμορφωτική αξιολόγηση// η οποία λαμβάνει χώρα κατά τη διάρκεια των σταδίων σχεδιασμού και ανάπτυξης του συστήματος.
 * 2) //Συνολική// ή //τελική// ή //αποφαντική αξιολόγηση// η οποία τελείται στο ήδη πλέον διαμορφωμένο και τελειοποιημένο προϊόν λίγο πρίν τη χρήση του συστήματος προκειμένου να μετρηθεί η ευχρηστία του. Η εξέταση αυτή γίνεται είτε σε σύγκριση με με άλλα προϊόντα είτε σε σύγκριση με τους κανόνες ευχρηστίας.

Οι μέθοδοι αξιολόγησης μπορούν να διακριθούν ανάλογα με το ποιος συμμετέχει σε αυτές στις εξής 2 μεγάλες κατηγορίες:αξιολόγηση από ειδικούς και αξιολόγηση από τους χρήστες. Στη πρώτη μέθοδο αξιολόγησης της ευχρηστίας σημαντικό ρόλο διαδραματίζει ο κοινός παρανομαστής των ανθρώπων που συμμετέχουν και αυτοί είναι οι ειδικοί αξιολογητές ευχρηστίας πάνω σε θέματα ευχρηστίας και σχεδιασμού. Το γεγονός αυτό προσφέρει σε αυτή την μέθοδο την δυνατότητα προσομοίωσης της αναμενόμενης τυπικής χρήσης του συστήματος που ελέγχεται και έχουν διαφορετικό χαρακτήρα ακριβώς διότι έχουν τη δυνατότητα να εφαρμοστούν σε αρχικά στάδια του κύκλου σχεδιασμού με σημαντικά μειωμένο κόστος σε σύγκριση με την παρατήρηση χρηστών. Από τις πιο γνωστές μεθόδους τέτοιου είδους αξιολόγησης είναι η //ευρετική αξιολόγηση// και το //γνωστικό περιδιάβασμα//. __Η ευρετική αξιολόγηση__ σύμφωνα με τον Jakob Nielsen πρόκειται για μια υποκειμενική μέθοδο εξέτασης συστήματος και η οποία εφαρμόζει κάποιους διαδεδομένους κανόνες ή αρχές ευχρηστίας. Η αξιολόγηση αυτή πραγματοποιείται από ειδικούς με μεγάλη αποδοτικότητα ενώ το κόστος της χαρακτηρίζεται υψηλό. __Το γνωσιακό περιδιάβασμα__ ή __γνωστικό περιδιάβασμα__ πραγματοποιείται από ειδικούς οι οποίοι προσπαθούν να αντιληφθούν και να συμπεριφερθούν όπως ένας τυπικός χρήστης σε συγκεκριμένες καταστάσεις χρήσης. Πρόκειται για μια διαδεδομένη μέθοδο η οποία χρησιμοποιείται σε φάσεις ανάπτυξης συστημάτων με σκοπό να αξιολογηθούν πρότυπα υψηλής ποιότητας. Η αξιολόγηση από χρήστες είναι προτιμότερο να πραγματοποιείται **σε εργαστήρια αξιολόγησης ευχρηστίας**. Εκεί οι αξιολογητές λαμβάνοντας υπόψιν τους τις απόψεις των χρηστών, (οι οποίοι προτείνεται να αποτελούν αντιπροσωπευτικό δείγμα) τη διαντίδραση τους με το σύστημα κ.λ.π προχωρούν στα συμπεράσματα τους. Πρόκειται για μια δύσκολη και επίπονη μέθοδο αξιολόγησης. Στις μεθόδους αυτές συγκαταλέγονται: **η μέτρηση απόδοσης, το πρωτόκολλο ομιλούντος υποκειμένου, αρχεία πληκτρολογήσεων, τα ερωτηματολόγια και το πλουραλιστικό περιδιάβασμα.**
 * **//__Μέθοδοι αξιολόγησης και οι υποκατηγορίες τους:__//**

**__//Μέτρηση απόδοσης//__** Στη μέτρηση απόδοσης οι χρήστες εκτελούν εργασίες στο σύστημα χωρίς την επέμβαση των αξιολογητών οι οποίοι μετράνε ποσοτικά τα δεδομένα που προκύπτουν από τους χρήστες. Τέλος, η μέθοδος αυτή μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά με άλλες μεθόδους όπως τα ερωτηματολόγια.

**//__Πρωτόκολλο ομιλούντος υποκειμένου__//** Στη μέθοδο αυτή οι χρήστες εκφράζουν λεκτικά τις απόψεις τους και την διάρκεια διαντίδρασης τους με το σύστημα. Κατά την διάρκεια της μεθόδου αυτής ο αξιολογητής λαμβάνει χρήσιμες πληροφορίες για την διαντίδραση χρήστη-συστήματος. Αποτελεί μια σημαντικά μέθοδο αξιολόγησης με αρκετά ωστόσο μειονεκτήματα.

**//__Αρχεία πληκτρολογήσεων__//** Σύμφωνα με την μέθοδο αυτή ο υπολογιστής καταγράφει στατιστικά την διαντίδραση του χρήστη με το πρόγραμμα που εξετάζεται. Αποτελεί τέλος μια οικονομική μέθοδο αξιολόγησης.

__**//Ερωτηματολόγια//**__ Αποτελεί μια εύκολη και οικονομική μέθοδο αξιολόγησης ιδιαίτερα σε περιπτώσεις αξιολόγησης ιστοσελίδων. Ωστόσο, τα αποτελέσματα της συχνά δεν μπορούν να θεωρηθούν αντικειμενικά ακριβώς διότι οι χρήστες τη στιγμή που απαντούν φαντάζονται και δεν αλληλεπιδρούν σε πραγματικό χρόνο με το σύστημα. Από τα πιο έγκυρα θεωρούνται τα WAMMI και τα QUIS.

__//**Πλουραλιστικό περιδιάβασμα**//__ Στη μέθοδο αυτή συμμετέχουν αντιπρόσωποι όλων των ομάδων (χρήστες, αξιολογητές και σχεδιαστές). Κατά τη διάρκεια της μεθόδου αυτής στις διαφορετικές περιστάσεις διαντίδρασης με το σύστημα που αξιολογείται. Πρόκειται για μια αξιολόγηση-μέθοδο η οποία όμως δεν είναι δυνατό να πραγματοποιηθεί σε όλες τις φάσεις της διαμόρφωσης του συστήματος.

Πρόκειται για συσκευές που καταγράφουν την οφθαλμική εστίαση με τη χρήση ενός ανιχνευτή (eye tracker). Με τη βοήθεια των συσκευών αυτών μπορούμε να γνωρίζουμε τι κοιτάζει ο χρήστης σε πραγματικό χρόνο, πού εστιάζει δηλαδή το βλέμμα του και με ποιό τρόπο. Η αποτύπωση της οπτικής διαδρομής με τη βοήθεια του eye tracker βασίζεται στην καταγραφή μέσω υπέρυθρου βίντεο της κόρης του οφθαλμού και στην ανάκλαση που αυτό προξενεί στον κερατοειδή χιτώνα. media type="youtube" key="Rjha0nKbwnk?fs=1" height="352" width="439" align="center"
 * **//__Συσκευές eye tracking:__//**

Στις χρήσεις αυτών των συσκευών εντάσσεται και η αξιολόγηση ιστοσελίδων καθώς επιτρέπει την παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο όλων των κινήσεων που ακολουθεί ο χρήστης κατά τη διαντίδρασή του με τον ιστότοπο.
 * **//__Χρήσεις:__//**

**//__Ευχρηστία__//**
Όταν αναφέρουμε τον όρο ευχρηστία, αμέσως κάνουμε λόγο για την **ιδιότητα** ενός χρησιμοποιήσιμου συστήματος-συσκευής, που το καθιστά εύκολο στην χρήση του. E ίναι πια γενικά αποδεκτό το γεγονός πως κοίνα χρησιμοποιούμενος ορισμός για την ευχρηστία δεν υπάρχει ούτε μπορεί να χαρακτηριστεί σαν ένα αντικειμενικό μέτρο.

Σύμφωνα με το το διεθνές πρότυπο που αφορά την επικοινωνία ανθρώπου – υπολογιστή και την περιγράφει με λίγα λόγια ως την ικανότητα που προσφέρει το σύστημα να εκπληρώνει τις προσδοκίες του κάθε χρήστη **Ι** **S 0/ DIS ** **924-1**1 ευχρηστία είναι //η δυνατότητα ενός συστήματος ή υπηρεσίας που μπορεί να χρησιμοποιηθεί κάτω από καθορισμένους χρήστες, υπο καθορισμένες συνθήκες χρήσης για να επιτευχθούν προκαθορισμένοι στόχοι με//:
 * //**Αποτελεσματικότητα__:__**// Ορίζεται ανάλογα με τους καθορισμένους στόχους και με την ακρίβεια και πληρότητα με την οποία οι χρήστες επιτυγχάνουν την εκτέλεση αυτών.
 * //**Αποδοτικότητα__:__**// Ο όρος απευθύνεται στο πόσο αποτελεσματικά πραγματοποιείται η επίτευξη των στόχων προς τους απαιτούμενους πόρους.
 * //**Ικανοποίηση__:__**// Αποτελεί ξεκάθαρα υποκειμενικό μέτρο και αφορά τόσο την άνεση όσο και την αποδοχή της χρήσης του συστήματος από τους τελικούς χρήστες.

Αυτός ο όρος ακυρώνει τον **πολυχρησιμοποιημένο** και σχετικώς **επιπόλαιο** όρο της « φιλικότητας προς τον χρήστη ». Ο Nielsen άσκησε έντονη κριτική στον όρο αυτόν αναφέροντας πως αυτό που χρειάζονται οι άνθρωποι δεν είναι μηχανές – φίλους αλλά μια μηχανή που θα τους επέτρεπε την εκτέλεση εργασιών χωρίς κανένα εμπόδιο. Στη συνέχεια τονίζει πως κάθε χρήστης έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά με αποτέλεσμα να έχει διαφορετικές ανάγκες καθιστώντας τον παραπάνω ορισμό να υπονοεί πως μια μηχανή είναι ‘φιλική’ για έναν χρήστη και για κάποιον άλλον ‘μη φιλική’. Για αυτό ο Nielsen προτείνει εναλλακτικά τον όρο ‘χρησιμότητα’ (//usefulness//) όπου σχετίζεται με την ικανότητα του συστήματος να χρησιμοποιείται για την επίτευξη ενός συγκεκριμένου σκοπού, όπου αποτελεί επιθυμητή ιδιότητα κάθε διαδραστικού συστήματος.

= **//__Παράμετροι Ευχρηστίας__//** = Οι βασικές παράμετροι, σύμφωνα με τον Nielsen, στις οποίες μπορεί να αναλυθεί η ευχρηστία ενός συστήματος είναι οι εξής:
 * υψηλή απόδοσης εκτέλεσης έργου
 * ευκολία κατά την εκμάθηση
 * χαμηλή συχνότητα σφαλμάτων χρήστη και άμεση-εύκολη ανάνηψη από αυτά
 * ευκολία συγκράτησης της γνώσης-χρήσης του συστήματος και
 * υποκειμενική ικανοποίηση του χρήστη.

Φυσική απόρροια των παραπάνω παραμέτρων και ταυτόχρονα θεμελιώδες ερώτημα για την πλήρη κατανόηση τους, αποτελεί το εξής ζήτημα: Ποιόν τύπο χρηστών αφορούν οι παράμετροι αυτές; Αρχάριους, ευκαιριακούς ή έμπειρους χρήστες; Σε γενικές γραμμές τα παραπάνω στοιχεία είναι σημαντικά για κάθε χρήστη, μα πιο συγκεκριμένα: για έναν αρχάριο χρήστη ύψιστης σημασίας είναι η ευκολία εκμάθησης και η χαμηλή συχνότητα λαθών, εύκολη- άμεση ανάνηψη από αυτά. Αναφορικά με ένα ευκαιριακό χρήστη, πλέον σημαντική παράμετρος είναι η ευκολία συγκράτησης της γνώσης του συστήματος και για έναν έμπειρο, η υψηλή απόδοση εκτέλεσης έργου.

= __//Διεπιφάνεια χρήσης//__ =

Η ερμηνεία της έκφρασης διεπιφάνεια χρήσης είναι ένα σύστημα αλληλεπίδρασης ανθρώπου - υπολογιστή. Όμως δεν έχει καθοριστεί ένας συγκεκριμένος ορισμός για τον όρο αυτό. Με βάση τον Norman (1986) η διεπιφάνεια χρήσης είναι το στάδιο ανάμεσα σε άνθρωπο και υπολογιστή. Δηλαδή __//ο άνθρωπος//__ είναι αυτός που __//παρέχει// //στον υπολογιστή δεδομένα//__ και παράλληλα __//τις κατάλληλες εντολές//__ και __//ο υπολογιστής δίνει//__ με την σειρά του __//αποτελέσματα και πληροφορίες//__. Οι Preece et al (1994) ορίζουν ως διεπιφάνεια χρήσης τα συστήματα και τα μέσα για την επικοινωνία χρήστη υπολογιστή. Επιπλέον έχει δοθεί από τον Αβούρη (2000) ένας ακόμα ορισμός ο οποίος αναφέρει ότι η διεπιφάνεια χρήσης είναι μέσο που βοηθά και στην επικοινωνία αλλά και στην αλληλεπίδραση ανθρώπου - υπολογιστή. Μια άλλη διάσταση διατυπώνουν οι Moran (1981) και Van der Veeer (1990). Υποστηρίζουν ότι διεπιφάνεια χρήσης είναι οι κατάλληλες και απαραίτητες γνώσεις που απαιτούνται από τους χρήστες ώστε να εκτελεσθούν επιτυχώς οι απαιτούμενες ενέργειες για την επίτευξη του στόχου. Έτσι κατανοούμε ότι δεν έχει διατυπωθεί ένας μόνο ορισμός για τον όρο διεπιφάνεια χρήσης.

= __//**Πηγές:**//__ = __//**[]**//__ __//**http://ahci.wikispaces.com/%CE%91%CE%BE%CE%B9%CE%BF%CE%BB%CF%8C%CE%B3%CE%B7%CF%83%CE%B7+%CE%B5%CF%85%CF%87%CF%81%CE%B7%CF%83%CF%84%CE%AF%CE%B1%CF%82**//__ __//**[|http://www2.cs.ucy.ac.cy/~nicolast/courses/cs435/lectures/hci11.pdf]**//__ __//**[]**//__ __//**[]**//__ __//**[]**//__ __//**[|http://www.csd.uoc.gr/~hy302/hy302.1999/Old_Projects/MULTIMEDIA/diepifaneia.html]**//__ __//**[]**//__ __//**[]**//__ __//**[]**//__ //**[]**// //**@http://en.wikipedia.org/wiki/Usability**// //**@http://www.usability.gov/basics/index.html**// //** __http://www.google.gr/search?hl=el&q=eye%20tracking&gs_sm=e&gs_upl=2781l6844l0l12l11l0l2l2l0l427l1882l3.1.3.1.1&bav=on.2,or.r_gc.r_pw.&um=1&ie=UTF-8&tbm=isch&source=og&sa=N&tab=wi&biw=1366&bih=549__ **// //** __http://www.youtube.com/watch?v=Rjha0nKbwnk&feature=player_embedded__ **// __//**[]**//__ __//**[]**//__ __//**http://www.google.gr/search?hl=el&q=%CE%B1%CE%BE%CE%B9%CE%BF%CE%BB%CF%8C%CE%B3%CE%B7%CF%83%CE%B7&gs_sm=e&gs_upl=3180l11780l0l27l27l8l6l3l4l517l3584l2.1.3.5.1.1&bav=on.2,or.r_gc.r_pw.&um=1&ie=UTF-8&tbm=isch&source=og&sa=N&tab=wi&biw=1366&bih=549**//__

= __Βιβλιογραφία:__ = //** Τσέλιος, Ν. Εισαγωγή στην Επιστήμη του Ιστού - βασικές Υπηρεσίες και παιδαγωγικές χρήσεις. Κλειδάριθμος **// **//Αβούρης, Ν. ,Κουφοπαύλου, Ο. ,Σερπάνος, Δ. Εισαγωγή στους υπολογιστές. typorama//**